Чаҕылҕан 110 сылыгар анаан! - Блог Николая Барамыгина

Быйыл Нам улууһугар чаҕылхай поэт, талааннаах тылбаасчыт Илья Дорофеевич Винокуров — Чаҕылҕан 110 сааһыгар аналлаах сыл биллэриллибитэ. «Сандаара» уһуйаан сайтыгар маннык суруллубут:

Быйыл 2024 сылга чаҕылхай поэт, талааннаах тылбаасчыт Илья Дорофеевич Винокуров — Чаҕылҕан 110 сааһыгар аналлаах сыл буолара бэлиэтэнэр. Илья Дорофеевич Винокуров — Чаҕылҕан от ыйын 31 күнүгэр Нам улууһун Хатыҥ-Арыы нэһилиэгигэр төрөөбүтэ. Илья сэттэ оҕолоох дьиэ кэргэҥҥэ үһүс оҕонон күн сирин көрбүтэ. Оҕо эрдэҕиттэн элбэҕи аахпыт-билбит, айылҕаттан дьоҕурдаах буолан, Чаҕылҕан саха литературатыгар эдэр сааһыгар киирбитэ. Бастакы хоһоонноро 17 саастааҕар бэчээттэнэн барбыттара. 19-тааҕар «Чаҕылҕан уоттара» диэн бастакы кинигэтэ тахсыбыта. Баара-суоҕа 24 сааһыгар ССРС Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ буолбута. Нам сэттэ кылаастаах оскуолатын ситиһиилээхтик бүтэрэн баран, Дьокуускайга батараактар үс ыйдаах куурустарын бүтэрэн, Байаҕантай улууһугар батараактар кэмитиэттэрин бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбитэ. 1930 с. Дьокуускайга кэлэн, педтехникумҥа үөрэнэ киирбитэ. Үөрэҕин бүтэрэн баран, саха тылын уонна литературатын преподавателинэн үлэҕэ хаалбыта. Онтон Нам сэттэ кылаастаах оскуолатыгар учууталлаабыта, үөрэх оройуоннааҕы салаатыгар инспекторынан үлэлээбитэ. 1935-1937 сс. Саха государственнай издательствотыгар эппиэттиир эрэдээктэр буолбута.

1937-1938 сс. ити издательство Москватааҕы салаатыгар ыстаарсай эрэдээктэринэн үлэлээбитэ. Саха суруйаачыларын элбэх кинигэлэрин көрөн-истэн, эрэдээксийэлээн таһаарбыта.

1938-1939 сс. үөрэх дьылыгар тыа хаһаайыстыбатын техникумугар преподавателинэн үлэлээбитэ. Онтон салгыы Саха сирин Суруйааччыларын сойууһун бырабылыанньатын иһинэн тылбаасчыттар салааларын салайбыта.

1938 с. ССРС Суруйааччыларын сойууһун чилиэнинэн ылыллыбыта. Илья Дорофеевич талааннаах поэт, тылбаасчыт, уопсастыбаннай үлэһит быһыытынан дьон кулгааҕар-хараҕар биллэн барбыта.

Кини хоһоонноро сүргэни көтөҕөр, санааны кынаттыыр тыллардаах Ийэ дойдуга итэҕэл, олоххо таптал туһунан туойаллара. Поэт маҥнайгы кинигэлэрэ «Чаҕылҕан уоттара» (1933), «Дабаан» (1935), «Хоһооннор, поэмалар» (1937) – бүтүннүү кэриэтэ тыа хаһаайыстыбатын холбоһуктааһын, социалистическай тутуу мөккүөрдэригэр туһаайыллыбыттара.

Доҕотторо суруйааччылар, поэттар ахталларынан, Илья Дорофеевич элэккэй, сайаҕас майгылаах, дьээбэлээх-хооболоох, судургутук, көнөтүнэн сылдьар киһи эбит. Сахалыы, нууччалыы ыраастык саҥарар, икки тылы тэҥҥэ баһылаабыт сүрдээх грамотнай киһи быһыытынан сыаналыыллара.

Быйылгы Хатыҥ Арыы нэһилиэгин ыһыаҕын туһунан Эҥсиэли хаһыакка Мария Петрова таһаарыыта:

Хатыҥ Арыы ыһыаҕа Ылдьаа Чаҕылҕаҥҥа ананна

Быйыл биллиилээх хоһоонньут, тылбаасчыт И.Д. Винокуров-Чаҕылҕан 110 сылын туолар үбүлүөйдээх сылынан, Хатыҥ Арыы нэһилиэгэ (баһылык Ноговицын И.Д.) күөх сайыны көрсөр маанылаах ыһыаҕын Чаҕылҕаҥҥа анаата.

Кэтэһиилээх тэрээһиҥҥэ Илья Дорофеевич ийэтинэн аймахтара Барамыгиннар сыдьааннара ыҥырыы тутан, үөрүүлээх быһыыга-майгыга сырыттылар.

Кинилэр сыл устата улуу суруйааччыбыт үтүө аатта ааттанарын туһугар үгүс тэрээһиҥҥэ көхтөөхтүк кытыннылар.

Ити кэрэ бэлиэ дьоро күн түгэннэрин санаатахха…

Ыһыахтыыр сиргэ киириигэ көрсүбүппүт.

Трибунаттан ыһыах церемониятын көрдүбүт.

Хатыҥ-Арыы нэһилиэгин уонна Нам улууһун баһылыктара эҕэрдэ тыллара уонна кэнсиэр.

Ыһыах церемонията оһуохайынан түмүктэммитэ.

Чаҕылҕан үбүлүөйүн бэлиэтээн.

«Нам улууһун норуот маастара» бэлиэ знактарын норуот уустарыгар туттарыы. Бастакы бэлиэ знагы Хатыҥ-Арыы нэһилиэгин олохтооҕор Анна Звереваҕа туттардылар.

Бу кэнниттэн Нам түмэлигэр бара сырыттыбыт.

Нам түмэлин директорыгар Александр Копыриҥҥа Чаҕылҕан бииргэ төрөөбүт балтытын Маайыс оҕолорун Готовцевтар дьиэ кэргэн аатыттан харчыннан көмө оҥорор туһунан Иван Готовцев эттэ.

Онтон биһиги эһэлэрбит Дьөгүөр уонна Ньукулай Барамыгиннар Чаҕылҕан ийэтин кытта бииргэ төрөөбүттэр.

Хатыҥ Арыы нэһилиэгин дьонун, нэһилиэк баһылыгар Иван Дмитриевич Ноговицыҥҥа ис сүрэхпититтэн Барамыгиннар аймах аатыттан махталбытын тиэрдэбит! Дьолу-соргуну, өссө да элбэх ситиһиилэри баҕарабыт!

Мин блогпар Нам улууһун туһунан:

Направления развития МР «Намский улус». 24.02.2021 г.

Состояние реконструируемой автодороги «Нам» 12.06.2022 г.

Освящение часовни Тюбя Басинской Казанской церкви в Намском улусе! Июль 2018 года.

Эдьиийдэрим барахсаттар…

Мои родственники в Великой Отечественной войне 1941 — 1945 гг.

Нам улууһугар «Дьиэ кэргэн экономикатын сайыннарыы» программаны үлэлэтии атын улуустарга холобур буолар

«Сырдык сыдьаайынан сандааран» — «Мария» кинигэ Модукка!

Нам улууһугар Саха Республикатын народнай суруйааччытын Николай Лугинов үбүлүөйэ

НАМ УЛУУҺУГАР СААСКЫ ХАЛААН УУТУТТАН ЭМСЭҔЭЛЭЭБИТ НЭҺИЛИЭННЬЭЛЭЭХ ПУУННАРГА УУ ТАҺЫМА

Общественная палата призывает оказать помощь пострадавшему от паводка Намскому улусу

Халаантан эмсэҕэлээбиттэргэ көмө