Республика сайдыытыгар дьоһун суолун хаалларбыта: саха саарына Владимир Павлов туһунан ахтыы

Биллиилээх партийнай, государственнай деятель Владимир Павлов атырдьах ыйын 15 күнүгэр 95 сааһын туолуо этэ. Кини олохтон атырдьах ыйын 12 күнүгэр 1999 сыллаахха туораабыта. Төһө даҕаны күн-дьыл аастар саха норуотун биир чулуу киһитэ төрөөбүт республикатын сайдыытыгар оҥорбут өҥөтө умнуллубат.

“Киһи олоҕо диэн – түннүгүнэн чыычаах көтөн ааһарын тэҥэ” диэн саха өс хоһооно баар. Кырдьыга даҕаны, ити этиллэрин курдук, киһи олоҕо түргэнник элэҥнээн ааһар. Ол иһин буоллаҕа буолуо, былыргы сээркээн сэһэн оҕонньоттор эдэр дьону кытта кэпсэтэллэригэр: “Олох диэн – киһиэхэ саамай күндүттэн күндүтэ уонна киһиэхэ биирдэ эрэ бэриллэр. Хомойуох иһин, кини кылгас. Ону толору дьоллоохтук уонна туһалаахтык олорорго кыһаллыахха наада”, — диэн такайан этэр буолаллара. Санаан көрдөххө, кырдьык даҕаны оннук. Ол иһин биһиги ыччаттарбытыгар туһаайан: “Олоҕу сыаналааҥ, олох хас биирдии чааһа, күнэ олус күндү, онон олоххо дьоһуннаахтык, эппиэттээхтик сыһыаннаһыахха”, — диэн этиэхтээхпит.

Итинэн сибээстээн, биһиги иннибитигэр олорон ааспыт дьонтон бастыҥтан бастыҥнарын олоҕун, үлэтин ырытан эдэр ыччаппыт иннигэр өрө тутан үтүө холобур быһыытынан кэпсиир олус наадалаах. Оннук биир чулуу киһи Владимир Гаврильевич Павлов туһунан тугу билэрбин кэпсиэхпин баҕарабын. Ити чаҕылхай киһи олоҕо мин өйбөр-санаабар умнуллубат үтүө өйдөбүл буолан олорон хаалбыт. Саҥа үүнэн-сайдан иһэр уол, эдэр киһи дьону кэтиир-маныыр, ону-маны билиэн-көрүөн баҕалаах эдэр киһи “кыахтаах” дэтэр дьону кэтиир-маныыр, хайалара ордук үчүгэйий, хайалара ордук дьоҕурдааҕый диэн ыараҥната саныыр буолааччы уонна бэйэтэ быһаарбытынан, ордук талааннаах киһини кумир оҥостооччу. Мин эмиэ оннук идэлээҕим. Сунтаарга эдэр учуутал эрдэхпинэ, оччотооҕуга ССКП райкомун бастакы сэкирэтээрэ Дмитрий Семенович Шепелев туйаҕын хататтарар киһитин бэлэмнии сылдьар, оннук киһинэн Павлов Владимир Гаврильевич буолар диэн дьон кэпсэтэрин истэр буоларым.

1959 сыллаахха учууталлыы сылдьан комсомол райкомун инструктарынан үлэҕэ ылыллыбытым. Ол кэмҥэ Дмитрий Семенович үлэлээн бүтэн, Дьокуускайга атын үлэҕэ барбыт этэ. Онно, кырдьык, дьон эппитин курдук, Владимир Гаврильевич Павлов ССКП райкомун I сэкирэтээринэн талыллан үлэлээн эрэрэ. Ити саас Бүлүү уута халааннаан, Сунтаар бөһүөлэгэ барыта ууга барбыта. Уулуссаларынан тыыннан эрэ сылдьыллар буолбута. Дьэ, ити быһылааннаах күннэргэ нэһилиэнньэни бүтүннүүтүн хамсатан , туох баар дьону, техниканы түүннэри-күннэри үлэлэтэн, биэрэккэ быһыттары оҥортоон, онтон уу түстэҕин аайы хоруулары хастаран, үлүскэннээх үлэ кэнниттэн Сунтаар бөһүөлэгэ ууттан босхолонон, онтон ыраастанан, объектар ремоннанан, тупсарыллан, аҕыйах хонук иһигэр оройуон киинэ чөлүгэр түһэриллибитэ. Дьэ, онно көстүбүтэ, Владимир Гаврильевич күүстээх санаалааҕа, булгуруйбат дьулуурдааҕа, тэрийэр-салайар талааннааҕа. Мин санаабар Владимир Гаврильевич хаһаайыстыбанньык, тэрийээччи быһыытынан бастакы сүрэхтэниитэ ол күннэр этэ – ууга барбыт Сунтаар сэлиэнньэтин ууттан босхолооһун уонна чөлүгэр түһэрии. Онно кини нууччалыыта “боевой крещениены” барбыттаах.

Оччолорго мин көрдөхпүнэ Владимир Гаврильевич сааһынан эдэрэ, ол гынан баран бэйэтигэр эрэллээҕэ, билиитэ-көрүүтэ киэҥэ, салайар-дьаһайар үлэҕэ улахан дьоҕурдааҕа таһыттан көстөрө. Үлэлээн үлүһүйэ сырыттаҕына туттара-хаптара чуолкайа, саҥата эрчимнээҕэ кини ис кыаҕын көрдөрөрө. Өссө ол эрдэтээҥҥи сылларга мин кинини олус кыахтаах салайааччы быһыытынан ылыммытым.

Үлэлээмэхтээн истэхпинэ райкомол иккис сэкирэтээрэ Иванов Егор Яковлевиһы партия райкомугар үлэҕэ ыллылар. Онтон райкомолум бастакы сэкирэтээрэ Афанасьев Афанасий Иванович райкомол пленумун иннигэр миигин кытары кэпсэттэ. Онно эттэ: “Владимир Гаврильевич ити инструктор уолгун Климены иккис сэкирэтээринэн таллар, сытыы-хотуу быһыылаах, ү лэлиэҕэ диэтэ. Онон пленумҥа кандидатураҕын киллэрэбин”. Мин соһуйа иһиттим, эдэр киһи эппиэтинэспиттэн куттанным эрээри, аккаастамматым. Ол курдук, Владимир Гаврильевич мин дьылҕам бастакы эппиэттээх кэрдиискэ тахсыытыгар кыттыһан турардаах.

Онон мин райкомол иккис сэкирэтээрин быһыытынан партия райкома ыытар араас таһымнаах мунньахтарыгар сылдьар буолбутум. Владимир Гаврильевич дакылааттарын, тыл этиилэрин үгүстүк истэрим. Тыла-өһө олус ылыннарыылааҕын, дьоҥҥо тиийимтиэтин, өйдөнүмтүөтүн бэлиэтиибин. Кини этиилэриттэн дьон хайаан да туох эмит саҥа өйдөбүлү, чопчу сорудаҕы ылбыт курдук буолаллара, олус астынан тарҕаһаллара. Кини араатар быһыытынан олус чаҕылхай этэ.

Онтон үлэһит, тэрийээччи быһыытынан букатын тип-тигинэс буолара. Ол саҕана комсомол райкома партия райкомун кытары биир дьиэҕэ үлэлиир этибит. Онно өйдүүрбүнэн, партия райкомун үлэтэ-хамнаһа үчүгэй оһох тыастаахтык умайа турарын курдук тип-тигинэс буолара. Ону күөнтээччинэн, ону саамай иилээччинэн-саҕалааччынан оччолорго эдэр ССКП райкомун I сэкирэтээрэ В.Г. Павлов буолара харахха тута быраҕыллара.
Владимир Гаврильевич ССКП Сунтаардааҕы райкомугар аҕыйах сыл үлэлээбитэ гынан баран, олус элбэх саҥаны киллэрбит, улахан хамсааһыны оҥорбут, оройуонун сайдыытыгар дьоһуннаах олугу уурбут киһинэн буолар. Үлэҕэ уһуйбут учууталынан кини иннигэр райком I сэкирэтээринэн үлэлээбит Дмитрий Семенович Шепелевы ааҕара. Кинини олус ытыктыырын, кини саҕалаабыт идеяларын тиһэҕэр тириэрдэргэ санаатын аһаҕастык этэр буолара. Владимир Гаврильевич атыттар курдук ордугумсаҕа суоҕа онтон даҕаны көстөрө. “Мин да мин” диирин, бэйэтин аатын үрдүктүк тута сатыырын көрдөрбөтөҕө. Сорох улахан салайааччыларга көстөр бэйэмсэх буолуу курдук омсолоох быһыы ханан да сыстыбатах киһитэ этэ.

Мин өйдүүрбүнэн, ол саҕана холкуостары бөдөҥсүтүү үлэтэ күүскэ барбыта, племенной үлэ саҕаламмыта. Производствоҕа бастыҥ көрдөрүү иһин социалистическай куоталаһыы киэҥник тэнийбитэ. Ону тэҥэ сүрүн болҕомто дьон олоҕун тупсарыыга, холкуостаахтар дохуоттарын үрдэтиигэ туһаайыллыбыта. Партия райкомун I сэкирэтээрэ В.Г. Павлов тус бэйэтинэн холкуостаахтарга дохуоту харчынан биэриини уонна хаһаайыстыбаннай ахсааҥҥа көһүүнү олус кыахтаахтык иилээн-саҕалаан, киэҥ далааһыннаахтык тэрийэн ыыппыта. Кини үлэтин истиилэ атыттартан уратылааҕа биллэр этэ. Этэн кэбиһэ-кэбиһэ, дьоҥҥо сорук туруора-туруора сылдьыбат, умнан кэбиспэт. Кини дьаһайбыт дьаһалын, туруорбут соругун дьиҥнээхтик олоххо киирэрин тэрийсэрэ, күүстээх ирдэбили олохтуура. Онон уопсай үлэ-хамнас түмүктээх буолара. Аҕыйах сыл иһигэр дьон өйө-санаата эрэ буолбакка, олоҕо-дьаһаҕа тупсубутунан барбыта.

Владимир Гаврильевич үлэҕэ-хамнаска ыччаттарга тирэҕирэр үтүө үгэстээх этэ. Оччолорго кини бэйэтэ эдэриттэн эбитэ буолуо, ол гынан баран, кэнники, сааһыран да баран, ыччатарга тирэҕирэр үгэһин хаалларбатаҕа. Партийнай система муҥутаан сайдыбыт кэмигэр ыган-түүрэн туран тирээн турар соруктары толотторор “палочнай” диэн ааттанар ньыманы салалтаҕа туһанар, остуолу дибдийэн туран бэрээдэги тутуһуннарар салайааччылар даҕаны бааллара. Оттон Владимир Гаврильевич үлэлиир ньымата сүрдээх демократичнай эбит диэн билигин мин сыаналыыбын. Дьону эккирэтиһиини таһаарбат этэ, саамай кытаанах партийнай миэрэлэри, партияттан таһаарааһыны кини олус сэдэхтик туттар этэ. Төһө даҕаны бэйэтигэр үрдүк ирдэбиллээх буоллар, дьонтон ирдииригэр “оруо маһы ортотунан” барбат этэ, сиэргэ эппиэттиир ирдэбиллэри туруорара.

Оччолорго төһө да эдэр үлэһит буолларбын, бу ыытыллар үлэ ис тутулун өйдүүрүм уонна саҥаны олоххо киллэрии, оройуон сайдыыта кыайар-хотор дьаһаллаах райком I сэкирэтээрин үлэтин быһаччы түмүгэ диэн сыаналыырым. Дьон-сэргэ санаата эмиэ оннук этэ. Онон Владимир Гаврильевич миэхэ эппиэттээх үлэҕэ ситиһиилээх буоларга тардыһыым, дьон туһугар үлэлииргэ уонна кинилэр итэҕэллэрин ыларга дьулуһуум бастакы ыҥырар сулуһунан буолбута.

Владимир Гаврильевич олоҕун суола сүрдээх уустук, өрө тахсыылаах, аллара түһүүлээх буолбута. Киһи, салайааччы быһыытынан үөһэттэн кэлэр дьаһаллары автоматически толоруохха эрэ диэн үлэлээбэт буолара. Ханнык да дуоһунаска үлэлээтэр, туохха барытыгар айымньылаахтык, бэйэтиттэн таһааран, көдьүүстээх өттүн тутуһан үлэлиир идэлээх этэ. Ол иһин даҕаны буолуон сөп — кини үлэтэ республика оччотооҕу салалтатынан эргиччи өйөнүллэр этэ диир кыах суох.

Сунтаартан кинини үөрэҕирии миниистиринэн аныыллар. Онтон сыл иһинэн ССКП КК инструкторынан өрө таһаарыллар. Онтон биллибэт биричиинэнэн дойдутугар эргиллэн кэлэн, ССКП обкомун идеологияҕа сэкирэтээринэн талыллар.

1970 сылтан толору үс сылга Дьокуускайдааҕы горком I сэкирэтээринэн олус таһаарыылаахтык үлэлээбитин туһунан дьон-сэргэ билэр. Ордук күүскэ капитальнай тутуу барбыта. Таас оскуолалар, элбэх этээстээх олорор дьиэлэр дэндэспиттэрэ. Куораты тупсаран оҥоруу, ол иһигэр көҕөрдүү ыытыллан, Дьокуускай быһыыта-таһаата биллэ уларыйбыта. Куорат таһынааҕы сопхуостар үлэлэрэ төрдүттэн тупсубута. Хортуосканан, оҕуруот аһынан куораты хааччыйар былааны толорорго сыал-сорук туруоран үлэлээбитэ. Владимир Гаврильевич үлэтин сарсыарда 7 чааска бөдөҥ тутуу объектарыгар планерка ыытааһынтан саҕалыырын туһунан дьон хайҕаан кэпсээн оҥостоллоро.
Мэрия билигин үлэлии олорор дьиэтин түргэнник бырайыактаан, тутуутун үлэтин саҕалаппыта. Ол дьиэтэ тутуллан бүтүөн аҕай иннигэр үлэтиттэн уурайбыта.

Ити эрэдэһиннээхтик үлэлээбит сылларын, уурайбыт биричиинэлэрин туһунан бэйэтэ быһаарбыта ханна даҕаны суох. Мөккүһүнньэҥэ суох, көнө сүрүннээх киһи этэ. Дьон, ол иһигэр политологтар, таайалларынан, кини олоххо олус актыыбынай көрүүлээх буолан, үөһээ салалтаҕа сөбүлэппэт этэ диэн таайыы баар.
Бастаан университет экономикаҕа кафедратын сэбиэдиссэйэ Горбатенко В.М. бэрт түргэнник дьоҥҥо учуонай аатын иҥэртэрэр ньыматын үлтү кириитикэлээн “Правда” хаһыакка ыстатыйа тахсыбыт. Албын-көлдьүн учуонай элбэх сымыйа наука кандидаттарын “бэлэмнээбитин” туһунан айдаан бөҕө буолбут. Ол иһи гэр В.Г. Павловы Горбатенко “өҥөтүн” туһанна диэн “уот кутаа” үөһүгэр түһэрбиттэр уонна үлэтиттэн устубуттар.

Дьиҥэр, учуонайдар этэллэринэн, В.Г. Павлов Горбатенко научнай салайыытыттан эрдэ аккаастаммыт уонна эдэр, кэскиллээх учуонайы Е.Г. Егоровы салайааччытынан оҥостубут. Павлов кандидатскай үлэтэ наука ирдэбиллэригэр эппиэттиирин уонна олоххо суолталааҕын туһунан этэллэр. Онон, кинилэр этэллэринэн, Горбатенконан баайсан В.Г. Павловы үлэтиттэн уураппыт курдук буолар.

Павлов В.Г. бэйэтэ сэмэйин, политическай интригаттан ыраах турарын, араас айдаантан атын дьон эмсэҕэлиирин таһаарбаттыы кытаанах санаатын 1973 с. ахсынньы 13 күнүгэр дьыалата ССКП обкомун бюротугар көрүллэригэр көрдөрбүт. Бюро мунньаҕар сылдьыбыт СГУ парткомун сэкирэтээрэ С.С. Татаринов эппитинэн, В.Г. Павлов тыл этэригэр горком чилиэннэригэр баччааҥҥа диэри эйэлээхтик үлэлээн кэлбиттэригэр махтаммыт уонна: “Бюро уурааҕын кытта сөбүлэһиҥ. Мин бүтэһик тылбын ылыныҥ”, — диэбит. Ити аата буруйу бүтүннүүтүн бэйэтигэр ылыннаҕа, “атын дьон итиннэ кыттыһан сэмэлэнимэҥ, дьүүллэнимэҥ” диэн ыҥырдаҕа буолуо. Өссө биир эриэккэһэ баар – обком ити уурааҕа госуниверситет партийнай мунньаҕар дьүүллэһиллиитигэр 14 коммунист тыл эппититтэн, биирэ даҕаны бюро уурааҕын биһириибин диэбэтэх. Хата, ол оннугар 6 коммунист В.Г. Павловы көмүскээн тыл эппиттэр. Ити туһунан ол мунньахха сылдьыбыт биллиилээх учуонай Е.Е. Алексеев суруйбута.

Ол кэнниттэн оттук промышленноһын управлениетын начальнигынан үлэлээбитэ. Бу тэрилтэ үлэтэ хаалыылааҕынан биллэрэ. Павлов В.Г. үлэлиир сылларыгар управление үлэтэ тупсубута. Оройуоннарга лесопуннар үлэлэрэ күүһүрэн, оттук маһынан тэрилтэлэри, нэһилиэнньэни хааччыйыы тосту көммүтэ. Республикаҕа саҥа леспромхозтар тэриллибиттэрэ. Мин ол кэмҥэ Абый райкому I сэкирэтээринэн үлэлии олорон Владимир Гаврильевичка хаста да сылдьан боппуруостарбытын быһаартарбыттаахпыт: оттук маһын бэлэмигэр үбүлээһин улааппыта, техниканан эбии хааччыллыбыппыт. Өссө Индигир өрүс биэрэгэр Кыһыл Үрэх диэн сиргэ Абый уонна Усуйаана оройуоннарын таас чоҕунан хааччыйарга анаан, таас чох саппааһын эбии үөрэттэрэн, техническэй-экономическай ахсаан оҥотторон, аһаҕас ньыманан таас чоҕу хостооһуну саҕалыырга былааннаабыта. Хомойуох иһин, ити олус наадалаах бырайыак В.Г. Павлов үлэтиттэн ууратыллан, саҕалламмакка хаалбыта. Кэлин олох да умнулунна. Ол эрээри, Павлов В.Г. дьүккүөрдээх, сатабыллаах үлэтинэн ити тэрилтэни бастыҥ үлэлээхтэр кэккэлэригэр таһаарбыта.

Онтон бириэмийэ фондата сыыһа түнэтиллибит диэн сылтаҕынан эмиэ үлэтиттэн 1976 сыллаахха ууратыллыбыта.
Владимир Гаврильевич ити кырыктаах сонордооһуннартан доруобуйата улаханнык эмсэҕэлээбитэ, инвалид буолбута. Ол да буоллар, кини үлэлииргэ, дьон туһугар сулууспалыырга ананан төрөөбүт киһи үлэтэ суох олорор дьылҕаны ылымматаҕа. 1977 сылтан “Якутмебель” производственнай холбоһук дириэктэринэн уһун кэмҥэ үлэлээбитэ. Кини кэлэригэр “Якутмебель” хаалыылаах тэрилтэлэр ахсааннарыгар сылдьара. Холбоһук дьиэтэ эргэрбит, станоктара, атыы даҕаны оборудованиелара саахалламмыт, үлэһиттэр уһуннук тохтооботтор, уларыйа тураллар, былаан туолбат, хамнас кыра этэ. Владимир Гаврильевич онтон толлон турбакка, үлэтин күүскэ саҕалаабыта. Саҥа производственнай объектары туттартаабыта, оҥорор табаар ассортименын, хаачыстыбатын тупсарыыга ылсыбыта. Үлэһит дьоҥҥо күүскэ болҕомтотун туһаайбыта. Үлэлиир усулуобуйаларын тупсарбыта. Саҥа оборудование, станоктар үлэлээбиттэрэ. Эдэр инициативалаах специалистар кэлбиттэрэ. Оробуочайдар квалификацияларын үрдэтиини быһаарбыта. Үлэһиттэр хамнастара үрдээбитэ. Тэрилтэ улам атаҕар туран, барыстаахтык үлэлиир, дьон тардыстар, “Сахамебель” дуо диэн үөрэ-көтө ааттанар, аныгылыы үлэлиир бөдөҥ тэрилтэҕэ кубулуппута.

Владимир Гаврильевич “Сахамебели” 18 сыл устатыгар салайбыта. Ити кэм устатыгар тэрилтэ киһи билбэтин курдук уларыйбыта. Дьиэ тэрилин элбэх ассортимена хамаҕатык атыыга барар буолбута. Итальянскай технология олоххо киллэриллибитэ. Үлэһиттэргэ анаан аныгылыы элбэх квартиралаах дьиэлэр тутуллубуттара.
В.Г. Павлов сатабыллаах салайааччы быһыытынан аата-суола өлбөөдүйбэтэҕэ. Кини аныгы Саха сирин тутууну ис сүрэҕиттэн өйөөбүтэ. Государственнай суверенитет туһунан Декларация ылыллыытын өйөөччү эрэ буолбакка, пропагандалаачылартан биирдэстэрэ этэ. Республика бастакы президенэ М.Е. Николаев ыытар политикатын биһириирэ. Аныгы үйэни сөбүлээбэт кириитикэһиттэри утары элбэхтэ республика хаһыаттарыгар саҥа демократия үйэтин, экономикаҕа саҥалыы сыһыаннаһыы бэрээдэгин көмүскэһэн ыстатыйалары суруйбута. Бастакы президент М.Е. Николаев киниэхэ олус болҕомтолоохтук, истиҥник сыһыаннаһара, муударай сүбэлэрин ылынара.
Хомойуох иһин, В.Г. Павлов доруобуйата мөлтөөн, ыарахан ыарыыттан эмтэнэ 1999 сыл сайыныгар Москваҕа Бурденко аатынан медицинскэй институт балыыһатыгар эмтэнэ тиийбитэ. Мин оччолорго Россия Президенин иһинэн Саха Республикатын бастайааннай бэрэстэбиитэлинэн үлэлиир этим. Балыыһаҕа кинини көрсө сотору-сотору сылдьарым.. Кини ыарыытын уонна кини содулун билэр этэ, рак ыарыынан ыалдьыбыта. Ол гынан баран, санаата күүстээҕэ, олоххо тардыһыылааҕа сөхтөрбүтэ. Кини кыайтарбат ыарыы суох, үтүөрүөхтээхпин диэн бэйэтин уоскутунара.

Кэргэнин Елена Алексеевнаны иһирэхтик ахтара: “Кини баар буолан, үлэ бөҕөҕө эриллэн, оҕо-уруу тэнитэн, “аҕа” дэтэр дьолу биллэҕим”, — диирэ. Кыыһа аҕатын кыһамньылаахтык көрбүтэ-харайбыта. Хомойуох иһин химиотерапия 5 сеансын кэнниттэн ити процедураны Владимир Гаврильевич доруобуйата салгыы уйар кыаҕа суох диэн тохтоппуттара. Кинини Москва аэропордуттан Дьокуускайга атаарарбытыгар: “Олорор иһин салгыы охсуһуллуо. Айылҕа ылар да буоллаҕына, олохпун салгыыр оҕолордоохпун, сиэннэрдээхпин, дьылҕабын салгыыр эрэллээх ыччаттар даҕаны бааллар”, — диэхтээбитэ.

Владимир Гаврильевич тахсыылаах-түһүүлээх, эриирдээх-мускуурдаах лоп курдук 70 сылы олорон ааспыта.
Кини өр сыллаах сыралаах үлэтэ үрдүктүк сыаналаммыта: Сунтаар улууһун уонна Дьокуускай куорат бочуоттаах олохтооҕо этэ. “Республика норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ”, “Российскай Федерация үтүөлээх экономиһа” бочуоттаах ааттар иҥэриллибиттэрэ. Республика бастакы президенэ М.Е. Николаев кини республика сайдыытыгар киллэрбит сүҥкэн кылаатын учуоттаан, республика саамай үрдүк наҕараадатын — “Полярная звезда” уордьанынан аан бастакынан Владимр Гаврильевич Павловы наҕараадалаабыта элбэҕи этэр.
Кини доҕоро, биллиилээх учуонай Е.Е. Алексеев суруйбута: “ В.Г. Павлов киһи киэнин кылыһа, саха киэнин саарына, уол оҕо одьууна этэ. Ити тутах сыанабыл. Кини улахан бэлэмнээх экономист, историк, политолог, психолог-учуонай, улуу тэрийэр дьоҕурдаах киһи”, — диэн.

Ити олус бэргэнник этиллибит тылларга эбэн этиэм этэ: “В.Г. Павлов оргуйар олох ортотугар, үлэ-хамнас үөһүгэр сылдьыбыта, төрөөбүт республикатын сайдыытыгар дьоһуннаах суолун хаалларбыта”, — диэн.
Кини үтүө аата умнуллубатын!

Климент Иванов

Источник: «Улуус Медия» сайта

Мои посты об истории и культуре РС (Я):

Моргенштерн изменил свое имя на Николая Барамыгина в г. Олекминск!

Экскурсия по Музею Славы г. Вилюйска 07.12.2021 г.

Музей народной педагогики в с. Оросу Верхневилюйского улуса: как воспитать новое поколение в 21 веке

Видео экскурсии по Вилюйскому краеведческому музею им. П.Х.Староватова

«Хранители времени»: По следам государевых ямщиков

Юбилейный концерт театра коренных малочисленных народов Республики Саха «Гулун» — 30 лет !

Традиции, фольклор, игры, обычаи ямщиков Кытыл — Дюры

Музей «Ямщицкое подворье» в с. Синск Хангаласского улуса

Встреча с ансамблем «Реченька» в Синске! Июнь 2021 года!