Биобиблиографическай ыйынньык сүрэхтэннэ

«Эҥсиэли» хаһыакка сэтинньи 27 к. тахсыбыт Касьян Олесов-Олук ыстатыйата уонна Чаҕылҕан туһунан Ефросиния Ноговицына лекциятын видеолара.

***

Бүгүн Н.М. Рыкунов аатынан Нам улуустааҕы киин библиотека конференц-саалатыгар саха биллиилээх поэта, тылбаасчыт, ССРС суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ И.Д. Винокуров-Чаҕылҕан төрөөбүтэ 110 сылын түмүктүүр үөрүүлээх тэрээһин – быйыл тахсыбыт “Илья Дорофеевич Винокуров” биобиблиографическай ыйынньык сүрэхтэниитэ ыытылынна.

Тэрээһиҥҥэ улуус дьаһалтатын эппиэттээх үлэһиттэрэ, тэрилтэлэр салайааччылара, Дьокуускай куораттан ыҥырыылаах ыалдьыттар, Чаҕылҕан аймахтара, улуустааҕы “Отуу уота” литературнай түмсүү кыттыылаахтара, оскуола үөрэнээччилэрэ, улуус общественноһа кыттыыны ылла.

Ыйынньыгы Н.М. Рыкунов аатынан Нам улуустааҕы киин библиотека кыраайы үөрэтэр салаа библиотекара Раиса Дьяконова билиһиннэрдэ. Ыйынньык икки түһүмэхтэн турар. Бастакы түһүмэххэ И.Д. Винокуров-Чаҕылҕан уус-уран айымньылара, публицистиката — бэчээккэ киирбит ыстатыйалара, тылбаастара, редактордаабыт үлэлэрэ, ырыа буолбут хоһоонноро уонна грампластинкаҕа уһуллубут ырыа буолбут хоһоонноро киирбиттэр. Бу түһүмэх Чаҕылҕаны ураты талааннаах, бэйэтэ туһунан суоллаах-иистээх новатор, лирик-поэт быһыытынан арыйар.

Иккис түһүмэххэ суруйааччы олоҕун уонна айар үлэтин туһунан литература киирбит: кинигэлэр, ыстатыйалар, ону сэргэ кинигэлэргэ киирбит кини туһунан ыстатыйалар, ахтыылар. Уопсайа 648 бэлиэтээһин баар. Бүтүүтүгэр көмө ыйынньыктар, сыһыарыыларга — И.Д. Винокуров-Чаҕылҕан олоҕун уонна үлэтин хрониката, урут биллибэтэх сэдэх хаартыскалар, поэт бэйэтин уруһуйдара киирбитэ ураты тыыннаабыт.

Билигин улуустааҕы киин уонна Национальнай библиотека специалистара докумуоннарын барытын оцифровкалаан электроннай библиотекаҕа киллэрэ олороллор. Ыйынньык биир уратытынан куар-кодунан аһыллар Чаҕылҕан 18 кинигэтэ киирбитэ буолар. Онон ааҕааччы ыйынньыгы туһана олорон, куар-кодунан поэт айымньыларын эмиэ ааҕар кыахтаммыта кэрэхсэбиллээх.

Ыйынньыгы уопуттаах, 40 сыл устата айымньылаахтык үлэлиир библиограф Анастасия Колпашникова хомуйан оҥорбут. Хомуйааччы государственнай библиографическай ыйынньык электроннай уонна үгэс быһыытынан туһаныллар каталогтарын, картотекаларын киллэрбит, ону сэргэ Национальнай библиотека электроннай библиотекатыгар кинигэлэргэ киирбит библиографическай испииһэктэринэн өрөспүүбүлүкэтээҕи хаһыаттар, сурунааллар, олохтоох “Эҥсиэли” хаһыат официальнай сайтара көрүллүбүттэр.

Бу ыйынньык наука эйгэтин үлэһиттэригэр, орто анал, үрдүк үөрэх кыһаларын устудьуоннарыгар, преподавателлэригэр, оскуола учууталларыгар, үөрэнээччилэргэ, оҕо уһуйаанын, библиотека, музей үлэһиттэригэр уонна суруйааччы туһунан интэриэһиргиир ааҕааччыларга туһалаах кинигэ тахсыбыт.

Үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ Чаҕылҕан хоһооно дуораһыйда, ырыата эҥсиллэ дьиэрэйдэ. Элбэх истиҥ эҕэрдэ этилиннэ, иһирэх ахтыы оҥоһулунна. Үбүлүөйдээх сыл тэрээһинигэр көхтөөхтүк кыттыбыттар Бочуоттаах грамоталарынан, Махтал суруктарынан, сэмэй бэлэхтэринэн бэлиэтэннилэр. Ыалдьыттарга махтанан, кинигэ сэмэй бэлэхтэри утары ууннулар.

Айылҕаттан сөҕүмэр талааннаах, поэзия хонуутугар сулустуу чаҕылыйан ааспыт, кылгас олоҕун кэрчигэр литература баай нэһилиэстибэтин айан-тутан хаалларбыт Илья Дорофеевич Винокуровы-Чаҕылҕаны толору арыйарга, үөрэтэргэ туһалаах ыйынньык бэчээттэммитэ бэлиэтэннэ.

***

Саха Сирин литературнай түмэлин билим үлэһитэ Ефросиния Ноговицына балаҕан ыйын 30 күнүгэр — Тылбаасчыт аан дойдутааҕы күнүгэр саха омук биллиилээх бэйиэтин, тылбаасчытын Илья Дорофеевич Винокуров — Чаҕылҕан туһунан олус интэриэһинэй лекцияны аахпыта.