Киһи киһинэн олорор - Блог Николая Барамыгина

«Хаҥалас» («Хангалас») хаһыакка 2026 с. тохсунньу 30 к. тахсыбыт Людмила Аммосова ыстатыйата.

Өссө Киһи киһитэ диэн сахаларга олус бэргэн этии баар. Маннык дьону чыыныттан-хааныттан, сааһыттан тутулуга суох майгы-сигили, үлэҕэ сыһыан өттүттэн тулалыыр эйгэтэ ытыктыыр буолааччылар. Кытыл Дьура сис ыалларын Иван Данилович уонна Зинаида Ивановна Владимировтары мин кинилэр кэккэлэригэр киллэриэ этим. Ыал аҕа баһылыга өрүү салайар үлэҕэ сылдьан, онтон далбар-хотуна онно ханыылыы бэрт сэмэй дьарыктанан, бибилэиэкэҕэ түбүгүрэн, үс уол оҕону төрөтөн, сиэннэнэр дьолу билэн кииннэрэ түспүт дойдуларыгар ытык сааһы өҥөйө олорон кэллилэр. Саас ылан кинилэр быйыл оҕолоругар чугаһаан Покровскайга кыстаан олороллор.

Элбэхтик алтыһан ааспыт дьонум туһунан ытык сааска үктэнэр үбүлүөйдэринэн сибээстээн кылгастык сырдатан ааһарга сананным. Зинаидалаах Уйбаан иккиэн Дьэкэмдэттэн төрүттээхтэр. Бөһүөлэктэри бөдөҥсүтүү кэмигэр төрөппүттэрэ, биэс ыччаттаах Тимофеевтар –Варвара Семеновна, Иван Ильич, аҕыс оҕолоох Владимировтар – Анисия Михайловна, Даниил Семенович, кэскиллээҕи санаан Кытыл Дьураҕа көһөн кэлбиттэрэ уонна үлэһит дьон маанылара буолан дьоһун олоҕу олорбуттара. Билигин кинилэр кииннэрэ түспүт сирдэрин ыччаттара сөргүтэллэр – быйыл Улуу кыайыы 80 сылынан дьэкэмдэлэри түмэн үөлээннээхтэрин кытары санааларын холбоон төрөөбүт түөлбэлэригэр ыһыах ыстылар, өссө урукку сылларга туруорбут буойуттарыгар өйдөбүнньүккэ сибэкки дьөрбөтүн уурдулар. Халыҥ аймах хас да Владимировтар, Семеновтар, Тимофеевтар, Ивановтар о.д.а. онон аны төрүт сирдэрин ыччаттарыгар билиһиннэрдилэр, дойду сурахтаах, сурт кэриэстээх дэттилэр. Истиэххэ үчүгэй!

Урукку сылларга нэһилиэктэр, сопхуостар отделениеларын, тэрилтэлэр да салайааччыларынан дьон уонунан сыл үлэлииллэрэ, билиҥҥи курдук уларыйыы-тэлэрийии суох буолара. Салайааччылар олохтоохтук оҥостон, үрдүттэн олорон, кэскиллээҕи былааннаан үлэлииллэрэ.

Дойдулаах киһи мин фото-кэрэспэдьиэн Степан Саввинныын соҕурууҥҥу нэһилиэктэргэ редакцияттан хайаан даҕаны сылга иккитэ үлэни-хамнаһы билсэ командировкаларга сылдьан кэлэрбит. Бааллара управляющайдарынан, биригэдьиирдэринэн олус бэркэ үлэлээбит Үөдэйгэ Роман Филиппов, Виталий Кузьмин, Иһиккэ Михаил Тетерин, Иннокентий Соловьев, Кытыл Дьураҕа Василий Петров, Иван Владимиров о.д.а. производствоны чиҥник билэр дьон. Роман Ильич, Михаил Аркадьевич, И ван Данилович, Василий Самсонов, Тихон Иларов о.д.а. кэлин сельскэй Сэбиэттэри, дьаһалталары салайа сылдьыбыттара.Дьэ, кинилэр билэр этилэр дьонноро-сэргэлэрэ тугунан тыынан, хайдах үлэлээн-хамсаан олороллорун, бары үөрүүлээх, хомолтолоох да күннэрин тэҥҥэ үллэстэн. Биһиэхэ, суруналыыстарга, улахан көмө этилэр. Уой-бото чугастааҕы бириэмэҕэ саҥардан туһанар матырыйаалларбытын олох араас эйгэтиттэн булан—талан кэлэрбит… Билигин итинник айаннар суохтарын кэриэтэ.

Иван Данилович Кытыл Дьураҕа управляющайдыы, Сиинэҕэ сопхуосрабоопу, рабочкому салайа, кэлин өр сыл Дьуратыгар селькэй Сэбиэт бэрээссдээтэлинэн, дьаһалта баһылыгынан үлэлии сылдьыбыта. Сүрдээх дьаһаллаах, нэһилиэнньэттэн өйөбүллээхсалайааччы быһыытынан сыаналыыбын, уонна, биллэн турар, Киһи киһитинэн. Кини дойдубут оҥкула уларыйар, Кытыл Дьураны хас да төгүлхалаан уута ылан айгыратар кэмнэригэр салайааччынан үлэлээн буспута-хаппыта. Билигин санаатахха, ыарахан кэмнэр тургутан ааспыттар эбит. Ол тухары дьонун-сэргэтин кытары тэҥҥэ сылдьан кэллэҕэ, нэһилиэгин интэриэһин улуус салалтатыгар туруорсан, балай эмэ элбэҕи ситиһэн. Билигин даҕаны араас кыһалҕаларыгар кыттыһан, мунньахтарыгар санаатын этэн баран тэйэр киһи.

Иван Данилович Кытыл Дьуратын, улууһунбочуоттаах олохтооҕо, “Гражданскай килбиэн”Бочуот бэлиэтин, “ТрудоваЯ доблесть” мэтээл кавалера буолбута дьоһун үлэтин түмүгэ. Бу ааспыт үбүлүөйдээх тэрээһиҥҥэ “Хаҥалас улууһун социальнай-экономическай сайдыытыгар кылаатын иһин” диэн бэлиэни туттардылар (кэргэнигэр Зинаида Ивановнаҕа эмиэ).

Салайааччы ситиһиилээх буолара дьиэ кэргэниттэн эмиэ тутулуктааҕа биллэр. Зинаида Ивановна, аа-дьуо сырыттар даҕаны, ону хааччыйан кэллэҕэ – далбар-хотун, барыны бары сатыыр, ыалдьыты-хоноһону көрсөр, аймах-билэ дьонун ситимнээн, уолаттарын үлэһит дьон оҥортоон. Төрөппүт холобуругар ыччаттара иитиллэр, кэргэнэнэн, үлэлээн-хамсаан олороллор.

Зинаида кинигэ куттаах дьиэ кэргэҥҥэ улаатан (Тимофеевтар бары даҕаны) култуура-сырдатар училище кэнниттэн дойдутугар бибилэтиэкэҕэ үлэлээн кэллэ. Анал бырайыак суруйан биир дойдулаахпыт суруналыыс Исай Никифоров аатыгар 2010 сыллаахха бибилэтиэкэтигэр тэттик түмэл хос оҥорбута, суруйаачы аатынан научнай-практическай конференция ыытылларыгар ааны аспыта, нэһилиэкк бочуоттаах олохтооҕо буолта.Бибилэтиэкэрдэри дьон олус сынньалаҥ үлэлээхтэр дииллэрэ урут. Ол эрээри тыа сиригэр кинилэр олох оргуйар киинигэр сылдьар дьон. Тэрээһин бөҕөтүн ыыталлар, араас үтүө дьыалалары көҕүлүүллэр. Онон бу да ыал олоҕор түһүүлээх-тахсыылаах, түбүктээх күн угус буолара.

Владимировтар Киэҥ Куруҥ Өтөҕор саҥа дьиэ туттан олорбуттара син балай эмэ сыл ааста даҕаны, олус сааскы көмүөл уута ылан ардыгар эрэйдиир… Муустаах уу ыалдьаттаан ааһыыта диэн туспа кыһалҕа, дьуралар аҕыста ууга баран ону билэр дьыалалара. Сыл аайы ол куттала. Наһаалаатаҕына сайыны быһа куурдунан түбүк буолар… Онтон Уһун күөллэригэр уу кутан ааспатаҕына эмиэ ходуһаны угуттаабата диэнхомойор саҥалара иһиллээччи. Зинаида аһынара диэн, итинник кэмҥэ, бука, кинигэлэрэ буолуо.Кинигэ сытыйдаҕына туһаттан тахсар…

Ыал оҕотун хайдах ииппитэ кырдьар сааһыгар көстөр. Оҕоҥ төһөнөн чугас да соччонон толору дьол. Владимировтар уолаттара, кийииттэрэ, сиэннэрэ тутуһан олороллорун көрөн хайгыы саныыгын. Үбүлүөйдээх күннэрин саба түһэн тэрийдилэр, сынньана түһэн кэлиҥ диэн күндү дьонноругар Москваҕа «Бэс Чагда» санаторийга путевка бэлэхтээтилэр. Киһи көрө астынар. Доруобуйаларын абырахтанан кэлэн баран дойдуларыгар барыахтара, турдаҕа, Өҥ сирдээх-уоттаах, үлэһит дьонноох Кытыл Дьураларыгар. Дьиэлэрэ оҕо саҥатынан туолуо… Этэҥҥэ буолуҥ!

Людмила Аммосова.
Ааптар хаартыскаҕа түһэриилэрэ.

2026 с. Хаҥалас туһунан тахсыбыт постарым:

Провожая уходящий 2025-й!

Незабываемая осень 2025 года! Рыбалка и охота на Лене!

Поздравляем Лидию и Ареса Яйлиян!

«Главное в программе «Шаг в будущее» – это рост учителей-исследователей вместе со своими воспитанниками…»

С ЮБИЛЕЕМ, РОДНАЯ ШКОЛА! 125 ЛЕТ — ЭТО ТОЛЬКО НАЧАЛО!

Агдаакы – край с уникальной историей!

Видео кабинета и воспоминания об академике Никите Гавриловиче Соломонове

БОЙЦЫ-ХАНГАЛАСЦЫ ПОЛУЧИЛИ ПОМОЩЬ ОТ ЗЕМЛЯКОВ

Мой сайт: https://nikbara.ru/ — блог о разных интересных событиях

Сайт об усадебном хозяйстве в Якутии https://usadbaykt.ru/